Er bestaat een bijzondere band tussen Japan en De Rijke. De Japanse regering vroeg hem in 1873 in Japan te komen werken. Havenwerken, rivierverbeteringen en herbebossingsprojecten – in zijn dertigjarige Japanse loopbaan zat de Zeeuw geen moment stil. Samen met De Rijke waren nog tien Nederlandse waterbouwers in de jaren 1872-1910 in Japan aan het werk. Japan veranderde toen van een traditioneel en gesloten land naar een moderne, op het westen gerichte samenleving. Veel westerse deskundigen werden tegen hoge salarissen naar Japan gelokt om kennis en kunde over te dragen. De Rijke en de andere Nederlanders hebben in die tijd de basis gelegd voor het moderne Japanse waterbeheer. In Nederland waren ze tot voor kort onbekend. Maar niet in Japan. Daar staan De Rijke en zijn collega’s in stripboeken, schoolboeken en romans. Regelmatig komen groepen Japanners de graven van de Nederlandse ingenieurs bezoeken.
De verering van de Nederlandse ingenieurs is bijzonder, maar buitenlandse projecten zijn dat zeker niet. Al vanaf de twaalfde eeuw gingen Nederlanders naar het buitenland. Ze legden moerassen droog, dijkten stukken kust in en legden kanalen aan. Polders van Nederlandse ingenieurs zijn nog steeds te zien in Polen, Engeland, Duitsland en Frankrijk. Vooral in de zeventiende eeuw kwamen er onder Nederlandse leiding veel polders tot stand. De Nederlandse droogmakerijen, zoals de Beemster, werkten namelijk als uitstekende reclame voor de waterbouwkennis van ons land.
In de negentiende eeuw zwermden de Nederlandse waterbouwers uit over de wereld. In de eerste plaats naar Nederlands-Indië, nu Indonesië. Vanaf 1830 gingen de Nederlanders er rivieren verbeteren, havens aanleggen en grote irrigatiewerken bouwen. De irrigatieprojecten waren bedoeld om wateraanvoer voor de rijstbouw en de teelt van suikerriet te verbeteren.
Nederlanders waren ook te vinden bij havenprojecten in onder meer Chili en China. En Nederlandse baggerbedrijven kregen uit de hele wereld orders.
Nog steeds zijn Nederlandse waterbouwingenieurs buiten de landsgrenzen veel gevraagd. In Dubai worden naar Nederlands ontwerp eilanden in de vorm van een palm gebouwd. Na de overstroming van New Orleans in 2005, waarbij meer dan achttienhonderd mensen omkwamen, hebben de Amerikaanse autoriteiten Nederlandse deskundigen gevraagd mee te denken over plannen om de stad veiliger te maken.
Ten slotte doet Nederland er veel aan om wereldwijd de kennis over het watergebruik te vergroten. Zo is de ‘waterfootprint’ ontwikkeld en via het internet beschikbaar. Hiermee kun je zien hoeveel water het kost om producten te produceren. Zo kost een appel 70 liter water, en een kilo rundvlees meer dan 15.000 liter water. De Nederlandse waterkennis, vereeuwigd in standbeelden als dat van Johannis de Rijke, reist nu ook op de digitale snelweg.
Afbeelding:
Standbeeld Johannis de Rijke in Colijnsplaat, Zeeland
Foto: Joost van den Broek/HH
Nabij Nederland kunt u bijvoorbeeld het Fendistrict bij Cambridge bezoeken, het district dat door de Zeeuw Cornelis Vermuyden is drooggelegd.
De Friese Dollard in Duitsland is bedijkt door Jan Claesz. Koth bijgenaamd ‘Rolwagen’ voor de kruiwagen die is gebruikt.
